الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
724
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
( ذلِكَ مِنْ أَنْباءِ الْغَيْبِ - 44 / آل عمران ) ( وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ - 179 / آل عمران ) ( إِنَّكَ أَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوبِ - 109 / مائده ) ( إِنَّ رَبِّي يَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَّامُ الْغُيُوبِ - 48 / سباء ) أَغَابَتِ المَرأةُ : شويش غائب شد . و در صفت زنان پارسا و صالحه گفته است : ( حافِظاتٌ لِلْغَيْبِ بِما حَفِظَ اللَّهُ - 34 / نساء ) يعنى در غياب شوهرانشان چيزى كه براى شوهر ناپسند باشد انجام نمىدهند . غِيبَة : اين است كه انسان را با عيبى كه در او هست بدون اينكه نيازى به ذكرش باشد يادآورى نمايند خداى تعالى گفت : ( وَ لا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضاً 12 / حجرات ) « 1 » .
--> ( 1 ) چنان كه در صحيح بخارى از داود بن سرحان از حضرت صادق ( ع ) روايت شده است كه : « قال رسول اللّه ( ص ) اذا رأيتم اهل الرّيب و البدع من بعدى فاظهروا البرائة منهم و اكثروا من سبّهم و القول فيهم و الوقيعة و باهتوهم كيلا يطمعوا فى الفساد فى الاسلام و يحذرهم النّاس و لا يتعلمون من بدعهم يكتب اللّه لكم الحسنات و يرفع لكم به الدّرجات فى الآخرة ) » . حديث فوق در مورد غيبتهاى استثنائى است كه در اصطلاح سياست امروز آن را افشاگرى مىنامند ، مىفرمايد : زمانى كه ديديد شايعه پراكنان و بدعتگذاران سوء و باطل و كسانى كه بعد از من شك و ترديد در دين و امّت ايجاد مىكنند ، آشكارا از آنها برائت و دورى بجوئيد و ناسزا و سخن رسوا كننده در بارهشان زياد بگوئيد بهتانشان بزنيد تا طمع نكنند كه در حكومت اسلامى فساد ايجاد كنند و تا اينكه مردم از آنها دورى كنند و از بدعتهاشان نياموزند و ياد نگيرند كه خداوند براى شما حسنات و مقام و درجات رفيعى در آخرت قرار مىدهد . موارد استثنائى ديگر در غيبت مثل : 1 - شهادت 2 - نهى از منكر 3 - اندرز به طرف مشورت 4 - و عيبجويى از شاهد و راوى ( كه به غلط و بطور مجعول شهادت و روايت مىكنند ) . 5 - در برترى دادن بعضى دانشمندان بر ديگرى . 6 - غيبت متظاهر به فسق كه باكى از گناه ندارد . 7 - يادآورى كسى كه عيبى در جسم اوست مثل : لنگ و كور نه به طريق تحقير و سرزنش بلكه در حضور كسى كه او را به خوبى مىشناسد . 8 - و غيبت در هشدار دادن و تنبيه بر خطا در مسائل علمى به قصدى كه ديگرى در آن خطا تبعيّت او را نكند . و در حديثى ديگر آمده است كه : « من ذكر رجلا من خلفه بما هو فيه ممّا عرفه النّاس لم يغتبه » كسى كه .